El moviment esperantista a Mallorca

Estis ĵus eldonita la libro "El moviment esperantista a Mallorca"  ("La esperanto-movado en Majorko") de la historiisto Xavier Margais. Temas pri ampleksa resumo de la doktoriĝa tezo de la aŭtoro,  prezentita pasinjare kaj al kiu oni aljuĝis la plej altan kvalifikon.

La verko prezentas ĝeneralajn aspektojn de la ideo pri internacia  lingvo, kaj kiel ĝi influis la majorkan socion, sed precipe okupiĝas  pri la disvastiĝo de esperanto-movado en la Balearajn Insulojn kaj  kiel ĝi tie organiziĝis. La aŭtoro profunde analizas la rilatojn de la lokaj grupoj kun la  ceteraj katalunaj esperantistoj, same kiel kun la hispanaj kaj  alilandaj. Aparte surpriza estas la bunteco de la loka esperantistaro,  en kiu kunvivis armeaj oficiroj kaj instruistoj, burĝoj kaj  laboristoj, katolikaj pastroj kaj framasonoj. Malgraŭ sia negrando,  ĝi estis aparte aktiva kaj socie konata: ĝi organizis du katalunajn  kongresojn kaj havis du membrojn de la Lingva Komitato; ĝi ankaŭ  flegis tre bonajn rilatojn kun aliaj tiuepokaj progresemaj inciatoj  kaj institucioj, kiel la Komerca Ĉambro kaj la Ruĝa Kruco. Bedaŭrinde tiu vigla movado estis frakasita tuj post la armea puĉo  de 1936, kiu flamigis la Hispanian Militon: Majorko falis en la  faŝisman flankon, kaj kvar esperantistoj, membroj i.a. de SAT, estis  mortpafitaj; pliaj estis malliberigitaj. Necesos jardekoj, por ke la  majorka movado restariĝu - sed tiun proceson la aŭtoro ne plu rakontas.

La verko estas informriĉega. Inter la diversaj rimarkindaj  dokumentoj, kiujn ĝi enhavas, troviĝas ekzemple la originala prelego  de la verkisto B.C. Aribau (pinta figuro de la kataluna Renaskiĝo)  pri universala lingvo en 1817 - de kiu ĝis nun estis konata nur  esperanta traduko. La libro estas krome tre bele eldonita kun  nemalmultaj fotoj kaj bildoj. La eldonejo neniel rilatas al esperanto,  kaj ĉefe aperigas verkojn pri loka historio.

Xavier MARGAIS: "El moviment esperantista a Mallorca (1898-1938)",  Edicions Documenta Balear, Col. Arbre de Mar núm. 6, Palma, 2002, ISBN    84-95694-29-8, 371 paĝoj.