Lundon, 06 Decembro 1999 00:19:33 +0100 De: Joan Inglada

La kategoria radik-divido estas necesa por scii chu oni che la pluformado povas fari simplan shanghon de la finajho aù devas apliki sufikson.

Ekzemple, ni komparu paron da vortoj kun sencoj pli-malpli parencaj: deklami - aktori. Ni provu shanghi ilian finajhon je -o: deklamo - aktoro. Ni vidas ke la unua signifas agon kaj la dua personon. Se ni volas ke la unua signifu personon ni devas uzi la sufiksojn -ist-ant: deklamisto (profesia, ofta), deklamanto (hazarda, okaza). Se ni volas ke la dua signifu agon ni uzu la sufikson -ad; aktorado.

Alia komparo: veturi - kamioni, ni shanghu al substantivojn veturo - kamiono. Veturo signifas agon, kamiono signifas ilon aù instrumenton. Se ni aldonas -il al la unuan ni ekhavos instrumenton: veturilo kaj por doni la signifon de ago al la duan ni uzas -ad: kamionado.

En nia kazo ni volas indiki ke iu kamionisto permesu al ni vojaghi kun li por iri pluen, tio estas, ke li portu nin pluen aù trans-portu nin. Laù la Plena Ilustrita Vortaro (PIV), veturi estas netransitiva verbo kiu signifas: Esti transportata de unu loko al la alia per tiucela (transporta) aparato aù mashino.

Tio prezentas novan problemon: la verbo veturi havas pasivan sencon esti transportata kaj ni bezonas ke la kamionisto faru ke ni estu transportataj. Tio signifas ke ni bezonas shanghi la verbon en faktitivan formon kaj tion oni faras en esperanto per la sufikso -ig. Tio estas veturigi kio signifas fari ke iu veturu (fari ke iu estu transportata per veturilo).